Capaciteitsplanning in de zorg

Het uitgangspunt van dit boek is goede patiëntenzorg, kostenbeheersing en aantrekkelijk werkgeverschap. Zorg wordt geleverd door mensen. Een tevreden of ontevreden patiënt oordeelt vooral op basis van de inzet en het handelen van zorgverleners. Een zorginstelling bestaat in de eerste plaats uit medewerkers, niet uit apparatuur, stenen of (gratis) parkeerplaatsen. Het belang van de medewerker heeft geleid tot toenemende aandacht voor personeelsbeleid. Dat geldt in alle opzichten, van werving en selectie, matching van taken en competenties, tot en met continue scholing en toetsing. Een niet-passende bezetting heeft aanzienlijke consequenties: door ongemotiveerde, onder- of overbelaste medewerkers kan deze leiden tot kwalitatief lagere zorg. Bovendien is een niet-passende bezetting een direct schadelijk voor de doelmatigheid van de organisatie.

Al tientallen jaren wordt in rapporten en in de politiek geconstateerd dat er een gebrek aan personeel is en sprake is van te grote uitstroom. Tegelijkertijd ontbreekt een serieus langetermijnbeleid (strategisch of niet) en gunnen we ons als zorgsector niet de tijd om langdurig en systematisch in te zetten op andere vormen en intensiteiten van personeelsinzet.

Sinds de verschijning van de eerste editie hebben veel zorginstellingen integraal capaciteitsmanagement onderdeel gemaakt van hun instellingsstrategie en beheerssystemen. Sinds de tweede editie, sinds de coronacrisis, heeft deze ontwikkeling momentum gekregen en zijn er nog maar weinig zorginstellingen zonder integraal capaciteitsmanagement. Tegelijkertijd moet geconstateerd worden dat lange-termijnvooruitzichten van de zorgsector al vanaf de jaren negentig grote tekorten aan personeel laten zien. Langdurige, consistente, strategische aandacht hiervoor ontbrak en ontbreekt. Dat benadrukt het belang van de derde editie van Capaciteitsplanning in de zorg. Niet alleen de operationele en tactische planning vragen veel aandacht, maar vooral de transformatie naar zorginstellingen die veel minder kwetsbaar zijn door al of niet tijdelijke tekorten aan zorgpersoneel.

Dit boek is geschreven voor managers, bestuurders, artsen, hbo- en universitaire studenten, en organisatieadviseurs op de gebieden logistiek, capaciteitsmanagement, organisatieontwikkeling en strategie.